Energieneutraal bouwen, waar moet je aan denken?

Energieneutraal bouwen

Huizen die na 2020 opgeleverd worden, moeten bijna energieneutraal zijn. Maar wat betekent dat nou precies?

Een woning is bijna energieneutraal als die zelf de energie opwekt die nodig is voor het gebouw. Dat wil zeggen: voor verwarmen en koelen van de woning, ventilatie, warm water en verlichting, inclusief de energie die nodig is voor het verwarmings- en ventilatiesysteem (bijvoorbeeld de ventilatoren en de warmtepomp). Dit is het ‘gebouwgebonden’ energiegebruik. Een volledig energieneutraal huis wekt daarnaast ook de energie op voor alle apparaten in huis (oven, koelkast, wasmachine, tv, computer, enzovoort). Dit is het ‘gebruiksgebonden’ energieverbruik. Gemiddeld gaat het om een energieverbruik van 2.500 kWh per jaar (ongeveer 11 zonnepanelen).

 

 

 

Stappenplan energieneutrale nieuwbouw

Om je te helpen je nieuwbouwwoning zo duurzaam mogelijk te maken hebben we hieronder de belangrijkste mogelijkheden en aandachtspunten op een rij gezet. Klik op de afzonderlijke onderdelen voor meer toelichting. Wil je een bestaande woning energieneutraal verbouwen, kijk dan op deze pagina.

1. Oriënteer je op de mogelijkheden van energieneutrale nieuwbouw

Nieuwbouwwoningen worden gasloos gebouwd, maar er zijn verschillende manieren om jouw woning energiezuinig te maken. Belangrijk is om je van tevoren goed te oriënteren en te laten informeren, zodat je een keuze kunt maken die bij jou (en je gezin) past.

Voor voorbeelden uit de praktijk kun je deelnemen aan de Duurzame Huizenroute. Deze dag zetten woningeigenaren de deuren open en vertellen over de maatregelen die zij genomen hebben. Kijk voor meer informatie op de website van Duurzame Huizenroute.

2. Maak je wensen kenbaar bij architect, aannemer, ontwikkelaar en/of installateur

Heb je je keuze voor een pakket maatregelen gemaakt? Laat het op tijd weten aan jouw architect, aannemer, projectontwikkelaar en/of installateur. Zij kunnen met je meedenken en ervaringen delen die zij bij eerdere projecten hebben opgedaan.

3. Energieneutraal wonen begint met energiezuinig bouwen

Energie die je niet gebruikt, hoef je niet op te wekken en niet te betalen. Bouw jouw huis daarom zo energiezuinig mogelijk door:

  • het goed te isoleren,
  • luchtdicht te bouwen en
  • rekening te houden met zonlicht.

Jouw woning dient in ieder geval aan de laatste eisen van het bouwbesluit te voldoen. De minimale eis op dit moment is een Energie Prestatie Coëfficiënt van 0,4, ook wel bekend onder een EPC van 0,4. Per 1 januari 2020 worden de eisen strenger en gaan dan over naar de BENG norm, bijna energieneutraal. Lees er meer over op de website van RVO.

Wat is de EPC?

De EPC geeft de energetische kwaliteit aan van een nieuwbouwwoning. Hoe lager de EPC, hoe beter de energetische kwaliteit.

De energieprestatie gaat alleen over het energieverbruik voor ruimteverwarming, warm tapwater, verlichting en eventueel koelen van de woning. De energieprestatie zegt niets over het overige huishoudelijke energiegebruik. Denk aan de koelkast, vaatwasser, vriezer, wasmachine, wasdroger en televisie.

Kierdichting

Naast het isoleren van de gevels, het dak, de vloeren, deuren en ramen, moet je ook denken aan kierdichting. Dit zorgt voor een hoge luchtdichtheid en voorkomt tocht in de woning. Tocht is niet comfortabel en niet energiezuinig.

De luchtdichtheid kan voor oplevering van jouw woning getest worden door een blowerdoormeting of luchtdichtheidsmeting. Je kunt het uitvoeren van een test opnemen in het bestek van de aannemer.

4. Goed isoleren betekent ook goed ventileren

Een goed geïsoleerd huis, moet goed geventileerd worden. Neem een ventilatiesysteem mee in het ontwerp. Het openzetten van de ramen is niet voldoende.

5. Zelf energie opwekken en gebruiken

Je kunt ook zelf energie opwekken. De kans is groot dat er zonnepanelen op het dak van de woning worden geplaatst om aan de EPC-norm te voldoen.

Een deel van de opgewekte stroom kun je gebruiken voor huishoudelijke apparatuur, maar ook om bijvoorbeeld de warmtepomp te gebruiken.

Met een zonneboiler kun je warm water produceren.

6. Inductiekoken is makkelijker, veiliger en efficiënter

Koken zonder gas kan heel goed met een keramische kookplaat of via inductiekoken. Inductiekoken is het meest energiezuinig en is daarnaast veilig, want bij inductiekoken wordt de pan direct verwarmd en niet via de kookplaat.

7. Wasmachines en vaatwassers met hotfill aansluiting

Er zijn speciale wasmachines en vaatwassers die een zogenoemde hotfill aansluiting hebben. Heb je beschikking tot duurzaam warm water, kies dan voor huishoudelijke apparatuur met deze aansluiting. Hiermee wordt direct het duurzaam verwarmde water gebruikt.

Wek je zelf zonne-energie op? Gebruik dan jouw huishoudelijke apparatuur zoveel mogelijk op tijden dat de zon schijnt.

Kijk hier voor meer energiebesparende tips.

8. Ruimte voor een thuisaccu

Laat je zonnepanelen plaatsen? Houd dan alvast rekening met ruimte voor de plaatsing van een toekomstige thuisaccu of thuisbatterij. Met een thuisaccu wordt de duurzame stroom, die je overdag opwekt, opgeslagen. Deze stroom kun je op een later moment in het huis gebruiken.

Financieel kan de aanschaf van een thuisaccu nog niet uit. Thuisaccu’s zijn relatief duur en zonnestroom kun je salderen. Salderen houdt in dat je de elektriciteit die je teruglevert naar het elektriciteitsnet mag wegstrepen tegen elektriciteit die je later weer van het net haalt. De salderingsregeling blijft in ieder geval bestaan tot 2023.

9. Een energiezuinig huis verwarmen met lage temperatuurwarmte

Een goed geïsoleerd huis kun je verwarmen met een lagetemperatuurverwarming. Hoe beter de woning is geïsoleerd, hoe lager de temperatuur in het afgiftesysteem. Je kunt kiezen voor vloer- en/of wandverwarming. Je kunt ook een radiator aanschaffen die met lage temperaturen overweg kan.

Een lagetemperatuurverwarming werkt anders dan radiatoren op hoge temperatuur. Laat je huis niet te veel afkoelen, het duurt daarna langer om het huis weer op te warmen. Dit kost veel energie. Verlaag de temperatuur maar een paar graden wanneer je niet in huis bent.

10. Een duurzame warmteinstallatie om lagetemperatuurwarmte te maken

Warmtepomp

Met een warmtepomp kun je je woning verwarmen met een lage temperatuur warmte. Hiervoor gebruikt de pomp elektriciteit en buitenlucht, ventilatielucht of de wamte in de bodem.

Lees meer over de verschillende soorten warmtepompen op het Warmtepompplein.

Warm tapwater met de warmtepomp

De warmtepomp zorgt naast het verwarmen van de woning voor warm tapwater uit de kraan. Een warmtepomp heeft minder vermogen dan een gasketel en daardoor kan hij niet zoveel warm water tegelijk produceren. Je hebt hiervoor een boilervat nodig, die warm water op kan slaan.

Er zijn verschillende formaten boilervaten. Een gezin van vier personen met een luxere badkamer, stortdouche en bad, heeft al snel een boiler van 300 liter nodig. Een installateur of een energieadviseur kan jou helpen het goede formaat boiler te kiezen voor jouw gezin.

Een boilervat neemt ongeveer 1x1x2 meter (LxBxH) in beslag.

Schema van een water/water warmtepomp (bron: Warmtepompplein.nl)

Koelen met de warmtepomp

Heb je een warmtepomp in combinatie met wand- of vloerverwarming, dan kun je de woning koelen. Dit noemen we topkoeling. De warmtepomp pompt het relatief koude bodemwater door het afgiftesysteem in de woning. Het rondpompen kost weinig energie.

Tijdens het koelen van de woning wordt de onttrokken warmte afgegeven aan de bodembron. De bron warmt hierdoor iets op. Deze warmte wordt op een later moment gebruikt om het huis te verwarmen.

Koelen met een buitenlucht warmtepomp kan ook, maar kost meer energie. Het systeem werkt dan als een soort airco.

 

Zoek een bedrijf

Financiering

De Energiebespaarlening is een aantrekkelijke mogelijkheid om energiebesparende investeringen in of aan uw eigen huis of appartement te financieren. De zeer lage rente (0.7% – 1,5%) maakt het misschien wel mogelijk, dat u met de gerealiseerde besparing de maandelijkse betaling van uw Energiebespaarlening kan dekken. Het maximale leenbedrag bedraagt €25.000. Wilt u echter uw woning of appartement Zeer Energiezuinig maken, dan kunt u maximaal €40.000 lenen. Gaat u uw woning renoveren naar Nul Op De Meter, dan bedraagt het maximale leenbedrag zelfs €50.000.

Lees meer

Als je als particulier zonnepanelen koopt, kun je de BTW op aanschaf- en installatiekosten van de Belastingdienst terugvragen. Dit kan nu ook met terugwerkende kracht, ongeacht het jaar waarin je de zonnepanelen hebt aangeschaft.

Lees meer

Met de Investeringssubsidie Duurzame Energie kun je een tegemoetkoming krijgen voor de aanschaf van zonneboilers, warmtepompen, biomassaketels en pelletkachels. De regeling is voor zowel particulieren als zakelijke gebruikers.

Lees meer

Ervaringsverhaal

De familie Vermaas was in mei 2017 de 700ste deelnemer van de Duurzame Huizen Route. Het team van de DHR ging langs bij de Nul-op-de-Meter woning van Peter en Harriët Vermaas in Nieuw-Amsterdam (Drenthe). Wie zijn ze, waarom meldden ze zich aan? En welke maatregelen hebben ze genomen om hun woning tot Nul-op-de-Meter te krijgen?